23-09-2019

Blog Aarnoud Overkamp: ‘Shock of the new’

Soms moet iets eerst vastlopen, voordat er een urgentiegevoel ontstaat. Helaas. Voor wie denkt dat de Nederlandse zorg de allerbeste van Europa is, was het rapport over longkanker van The Economist ontnuchterend. Ook bij ons is ruimte voor verbetering.

Het sterftecijfer aan longkanker is in Nederland – na Polen – het hoogste in Europa, stellen de onderzoekers. Ze vergeleken elf Europese landen en publiceerden hun resultaten begin september. Roken blijft de belangrijkste oorzaak van longkanker. Daarnaast spelen natuurlijk andere factoren mee.

Zo noemen de onderzoekers the shock of the new. Daarmee bedoelen ze dat er wel mógelijkheden zijn om de kwaliteit van leven en overleving te verbeteren, maar dat ze nog te weinig worden opgepikt. Met andere woorden: dat er immuuntherapieën en technologische innovaties zijn, wil nog niet meteen zeggen dat de patiënt er ook over kan beschikken. Vergoeding is vaak een struikelblok. En richtlijnen en routines van artsen veranderen ook niet in een vloek en een zucht. Veranderen kost inspanning, gewenning.

Positief is dat Nederlandse artsen volgens The Economist relatief snel zijn met het stellen van de juiste diagnose. Super belangrijk, maar ook dát wil nog niet zeggen dat de patiënt daardoor automatisch snel de beste behandeling krijgt.

Wie in Nederland ziek is, ziet de wachttijd voor de toepassing van nieuwe innovaties oplopen. Dat heeft veel te maken met de sluis, waarin een innovatief geneesmiddel wordt geparkeerd totdat het geneesmiddelenbedrijf en de minister het eens zijn over de prijs. Voor baanbrekende medicijnen is die wachttijd nu al bijna een jaar. Dat is erg lang, als je ernstig ziek bent.

Ik blijf nog even kauwen op de gedachte over de toekomst. Want er zijn ruim duizend cel- en gentherapieën in ontwikkeling, voor bijvoorbeeld kanker, hart- en vaatziekten en het zenuwstelsel. Met dit soort therapieën kunnen we ziektes genezen. Voor een zorgsysteem dus buitengewoon effectief, waardoor ze veel uitsparen. Maar ons systeem is daarvoor niet gemaakt. Het piept en kraakt.

Laten we de bril van de toekomst opzetten. Dat vraagt om een andere kijk op behandeling, registratie en vergoeding. Een visie op de (toe)komst van nieuwe therapieën en technologieën miste ik op Prinsjesdag. Het gaat voor veel bedrijven al lang niet meer om simpele massapilletjes. We krijgen steeds meer geavanceerd maatwerk. Dat is goed voor de patiënt. En voor Nederland. Hoe we ons dáár het best op kunnen voorbereiden, bespreken we donderdag met velen in Nieuwspoort, tijdens onze jaarlijkse Septemberbijeenkomst.

Septemberbijeenkomst

Rapport longkanker

LERU: innovatieve geneesmiddelen sneller naar de patiënt