15-04-2019

Veertig jaar VSOP: ‘Nog genoeg werk aan de winkel’

["

Veertig jaar geleden werd de Vereniging Samenwerkende Ouder- en Pati\u00ebntenorganisaties (VSOP) opgericht. Sindsdien is er voor een heel aantal zeldzame aandoeningen enorme vooruitgang geboekt, maar \u2018er is nog genoeg werk aan de winkel\u2019.<\/strong><\/p>","

Dat zegt Cor Oosterwijk, directeur van VSOP, in het kader van het veertigjarig jubileum van de vereniging. Op 12 april 1979 nam een vijftal ouder- en pati\u00ebntenorganisaties het initiatief tot de oprichting van de VSOP. Zij constateerden dat niet alleen bij ouders en pati\u00ebnten, maar ook onder medici onvoldoende kennis was over erfelijke en aangeboren aandoeningen. Inmiddels is de VSOP uitgegroeid tot een koepelorganisatie waarbij 76 pati\u00ebntenorganisaties voor zeldzame en genetische aandoeningen zijn aangesloten.

Vooruitgang
<\/strong>\u2018Als ik terug kijk op de afgelopen veertig jaar, dan had niemand durven dromen dat er voor zoveel aandoeningen nu een therapie is. Helaas is het nog niet altijd een medicijn dat de ziekte geneest, maar in veel gevallen de ziekte wel stabiliseert. Denk aan mensen met hemofilie en taaislijmziekte die nu een veel langere levensduur en kwaliteit van leven hebben. Dat was veertig jaar geleden ondenkbaar. De meeste pati\u00ebnten met een zeldzame aandoening kregen van hun arts te horen: Je moet er maar mee leren leven<\/em>\u2019, vertelt Oosterwijk.

Happy few
<\/em><\/strong>\u2018Ik wil vooral benadrukken dat er veel is bereikt voor zeldzame ziekten, op het gebied van screening, diagnose en behandeling. En er komen fantastische innovaties aan zoals gen- en celtherapie. Maar dat is vooralsnog alleen voor de happy few<\/em>\u2019, zegt Oosterwijk. \u2018We streven ernaar dat elke pati\u00ebnt tijdig toegang krijgt tot nieuwe therapie\u00ebn. Maar helaas is dat nog maar voor een klein deel van de pati\u00ebnten het geval, simpelweg omdat er geen therapie is. Daarnaast zijn er veel aandoeningen die veel te laat worden gediagnosticeerd door onbekendheid onder artsen of omdat er nog niet op gescreend wordt.\u2019

E\u00e9n miljoen
<\/strong>In Nederland hebben \u00e9\u00e9n miljoen mensen te maken met \u00e9\u00e9n van de 7.000 zeldzame aandoeningen. Volgens de Europese definitie is een zeldzame aandoening een levensbedreigende of chronisch slopende ziekte, die niet vaker voorkomt dan bij \u00e9\u00e9n op de tweeduizend mensen. Veelal treft het kinderen die als gevolg van een zeldzame aandoening een beperkte levensverwachting hebben. \u2018De problematiek van gezinnen is vaak schrijnend\u2019, geeft Oosterwijk aan. \u2018De situatie is anders dan bij pati\u00ebnten die lijden aan veelvoorkomende ziektes als kanker en diabetes. Er is vaak gebrek aan onderzoek en middelen om de kwaliteit van medische en psychosociale zorg te verbeteren.\u2019

Preventie
<\/strong>Op het gebied van preventie zijn er de afgelopen veertig jaar enorme stappen gemaakt, geeft Oosterwijk aan. \u2018Voor erfelijke aandoeningen is het van groot belang dat je tijdig ge\u00efnformeerd wordt over keuzes die je kan maken, voor, tijdens en na de zwangerschap. Pati\u00ebnten en familie kunnen zich tegenwoordig veel beter laten informeren en beslissen over hun kinderwens.\u2019 Veertig jaar geleden legde de VSOP al veel nadruk op tijdige informatie en preventie, omdat er toen \u00fcberhaupt geen effectieve therapie\u00ebn waren, maar dit is nog steeds een topprioriteit. \u2018Dankzij de ontdekking van DNA is er zoveel meer mogelijk dan tien jaar geleden\u2019, legt Oosterwijk aan. \u2018Voordat je zwanger wilt worden, kan het erfelijkheidsrisico al door screening en diagnostiek bekend worden. En in de nabije toekomst zijn er met technieken als CRISPR-Cas veel meer genetische therapie\u00ebn mogelijk, uiteraard met inachtneming van veiligheid.\u2019

Europa
<\/strong>Op Europees niveau is de VSOP aangesloten bij Europese pati\u00ebntenorganisaties, zoals EURORDIS en EGAN. Ook is de vereniging vertegenwoordigd in de EMA. \u2018Dankzij internet kunnen pati\u00ebnten elkaar wereldwijd beter vinden. Daardoor hebben ze zelf vaak meer kennis over hun aandoeningen, behandeling en geneesmiddelen innovaties dan hun artsen.\u2019 Doordat pati\u00ebnten op Europees en mondiale schaal hun krachten zijn gaan bundelen, wordt duidelijk dat zeldzame ziekten een omvangrijk volksgezondheidsprobleem zijn. \u2018In Nederland heb je het al over een aantal van \u00e9\u00e9n miljoen, binnen Europa gaat het om dertig tot veertig miljoen pati\u00ebnten, zegt Oosterwijk. Europese regelgeving heeft ook binnen Nederland tot goede plannen geleid, zoals het Nationale Plan Zeldzame Ziekten, de aanwijzing van expertisecentra door de minister en de aansluiting daarvan op Europese Referentie Netwerken.

Trots
<\/strong>\u2018Ondanks dat er nog heel veel werk aan de winkel is\u2019, zegt Oosterwijk, die zelf al zeventien jaar als directeur verbonden is aan de VSOP, \u2018zijn we vooral trots op wat we met onze leden, medewerkers en Europese partners al w\u00e9l bereikt hebben. Laten we er vooral voor zorgen dat de vooruitgang op het gebied van preventie, onderzoek en topzorg niet beperkt blijft tot de happy few<\/em>.
En dat kunnen we niet alleen: juist bij zeldzame aandoeningen is samenwerking met het pati\u00ebntenveld onmisbaar. Dat geldt voor onderzoekers, zorgverleners, regulatoire instanties, zorgverzekeraars, overheid en zeker ook de biofarmaceutische industrie. Alleen door samenwerking, vertrouwen en door het pati\u00ebntenbelang voorop te stellen, kunnen we er voor zorgen dat een miljoen Nederlanders minder pati\u00ebnt en meer mens kunnen zijn!\u2019<\/p>

Video 40 jaar VSOP<\/a><\/p>